De Mongoolse gerbil is een knaagdier en de meest gehouden gerbilsoort in Nederland. Misschien heb je hier nog nooit van gehoord. Dat komt omdat dit dier bekend is geworden onder de naam 'woestijnratje'. Maar eigenlijk is die benaming niet juist, officieel behoort de Mongoolse gerbil namelijk tot de onderfamilie van de renmuizen en tot het geslacht van de woestijn- of zandmuizen. De Mongoolse gerbil is een zoogdier.

Zonder de staart zijn ze 110-135 mm lang. De gepluimde staart heeft een lengte van 95-105 mm. Mongools gerbils hebben een gewicht van 60-85 gram en in geval van overgewicht tot 120 gram. De mannetjes zijn 10-20% zwaarder dan de vrouwtjes. Het onderlijf van een vrouwtje is meestal wat ronder dan dat van een mannetje. Het lichaam is slank en het dier zit strak in zijn vel. De kop van een Mongoolse gerbil is kort en breed, met een spits toelopende snuit. De achterpoten hebben een lengte van 28-32 mm en zijn dus vrij lang, waardoor de gerbils goed kunnen springen en gemakkelijk rechtop kunnen staan. Ze kunnen wel 1 meter ver en 50 cm hoog springen. De voorpootjes zijn veel kleiner.

Ook zijn de voetzolen van de achterpoten behaard, met uitzondering van een klein plekje. De vacht moet een zijdeachtige glans hebben. Deze glans wordt veroorzaakt door de olieachtige afscheiding van een klier die op de buik van een gerbil zit. Zowel mannetjes als vrouwtjes hebben zo'n klier waarmee ze geurmerken kunnen afgeven aan objecten en soortgenoten. Tijdens het poetsen van zichzelf verspreiden ze deze substantie, die feromonen (geurhormonen) bevat, over hun vacht.

De lichaamstemperatuur van de gerbil is 37,4 tot 39 graden Celsius, de ademfrequentie 70 tot 120 maal per minuut, en ze hebben een hartslag van 260 tot 600 maal per minuut.

Het zijn dieren die een tijdje slapen en dan weer een tijdje wakker zijn. Ze zijn ook overdag actief, maar s'avonds en s'nachts zijn ze het actiefst. Het zijn gezellige levendige en grappige dieren, die vriendelijk van aard zijn. Ze zijn niet bijterig zoals b.v. wel sommige hamsters kunnen zijn. Gerbils moet je niet alleen houden, ze kunnen doodgaan van eenzaamheid. Je moet minimaal 2 dieren houden. Gerbils zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren en ze worden ongeveer 3 tot 5 jaar oud.

Aanschaf

Je kan een paar mannetjes bij elkaar zetten of een paar vrouwtjes, zolang het jonge dieren zijn. Dit gaat meestal heel goed.

Zij kunnen zich natuurlijk niet voortplanten. Nieuwe dieren kan je ook niet introduceren, als ze volwassen zijn, want dat wordt een gevecht tot de dood. Je kan ze pakken aan de staartaanzet en ondersteunen met je hand.(niet aan de uiteinde want dan verliest hij zijn staart).

Huisvesting

Het beste is een aquarium, omdat een Gerbil veel graaft en bij een kooi ligt er dan meer houtkrullen naast de kooi dan erin.

Je moet wel een gazen deksel of een geperforeerde plaat op het aquarium doen (denk wel aan ventilatie), want gerbils kunnen heel hoog springen. Verder hebben gerbils veel behoefte aan beweging, dus moet de bak waarin ze gehouden worden, zo groot mogelijk zijn (toch wel minimaal 60 bij 30 cm voor maximaal 2 gerbils). Hier zie je een tabel met aantal dieren en grootte van de bak;

• 2-4 dieren 850cm2 per dier
• meer dan 4 dieren 625cm2 per dier
• De hoogte van de bak dient minimaal 30cm te zijn.
• De afstand van het plateau tot het dak moet minimaal 20cm zijn.

Je kan ook een paar kleinere kooien gebruiken die in verbinding met elkaar staan, door middel van buizen. Dit laatste kan problemen geven, omdat het voor kan komen dat een paar dieren één kooi als hun territorium gaan beschouwen.

Bodembedekking

Verder moet de kooi ook bodembedekking hebben. Dit kunnen houtkrullen zijn of zand, zand is beter want gerbils zijn echte woestijndieren en graven graag gangen in het zand.

Voor de dieren is het leuk als er een buis of ander schuilplaats in zit. Dit gebruiken ze als schuilplaats als ze schrikken en ze voelen zich daarmee veiliger in de bak.

Als je toch houtkrullen als bodembedekking wilt gebruiken moet er wel zand voor ze aanwezig zijn. Hierin zullen zij gaan badderen. Je kan hoge glazen bakjes kopen, die zijn 15x15x15cm, want anders graven zij het zand er zo uit. Je kan speelzand, wat je in een zandbak doet kopen (bij doe het zelf zaken), maar zorg wel dat het zand droog is voor je het in de bak doet.

Je kan ook schelpenzand kopen (dat word in vogelkooien gebruikt), dat is wel wat duurder, maar het heeft als voordeel dat je het niet meer hoeft te drogen, dat het fris ruikt door de anijs zaadjes die daar in zitten wat de gerbils ook op kunnen eten. Verder zitten daar ook kleine stukjes schelp in, wat goed is voor hun kalk behoefte.

Voeding

Gerbils eten 10 tot 15 gram voedsel per dag. Je moet pas vers gerbilvoer geven als ze hun bakje hebben leeg gegeten. Je moet ook elke dag vers water geven en als voedsel kan je complete gerbilvoer brokken geven (dat is voer dat uit één en de zelfde brok bestaat) en normaal knaagdier voer. Als extra's een stukje andijvie, klaver, komkommer, appel of peer geven. Bij zwangere dieren moet je ook wat extra eiwit geven in de vorm van magere yoghurt, kwark of meelwormen. Van pinda's, zonnebloempitten en noten worden ze dik van en deze moet uit het voedsel gehaald worden en mag je hier maar heel weinig van geven. Let op dat je je handen wast als je eten in je hand heb gehad. Het kan zijn dat een gerbil denkt dat je hand een lekker hapje is.

Voortplanting

Gerbils zijn geslachtsrijp op een leeftijd van 3-4 maanden tot 1,5 jaar. De draagtijd is minimaal 19 tot maximaal 34 dagen, met een gemiddelde van zo'n 24 dagen. De worp grote is meestal 4 à 5 met maximaal 12 jongen. Als het vrouwtje 1 jaar is dan zal ze de meeste worpen achter elkaar krijgen. Voordat ze 1jaar is dan zal ze minder vaak nestjes krijgen, ook zullen in deze nestjes minder jongen zitten, dit is ook het geval als de gerbil de leeftijd van 1jaar overschreden heeft. Als een vrouwtje een groot nest heeft gehad (7,8 jongen) dan is ze daarna minder vruchtbaar. Dit is een natuurlijke bescherming zo krijgt ze rust en heeft ze alle tijd om weer aan te sterken. De jongen worden blind, kaal, doof en tandloos geboren. De eerste week is kritiek, in deze fase sterven meestal de zwakke diertjes. Als de jongen 2-3 dagen oud zijn beginnen de oren zich te ontwikkelen, en na ongeveer 4 dagen begint het haar te groeien. Gerbils groeien snel. Na ongeveer 10 dagen zullen ze zich al buiten het veilige warme nest wagen. Ze kunnen echter nog niets zien, de ogen gaan namelijk pas open als ze ongeveer 17 dagen zijn. Ook de vader helpt bij de verzorging van de jongen. Vooral als de jongen na ongeveer 10 dagen door het nest beginnen te kruipen. Vader pakt ze dan voorzichtig in zijn bek en brengt ze terug naar het warme nest.

In de eerste weken mag je de jongen niet aanraken, want de ouders kunnen ze dan verstoten. Als ze twee weken zijn kan je zien of het mannetjes of vouwtjes zijn, omdat je bij de vrouwtjes de tepeltjes kan zien. Tussen de 2e en 3e week gaan de oogjes van de jongen open.

Op een leeftijd van 3 weken drinken ze niet meer bij de moeder, maar het is beter om nog een week of twee de jongen bij de moeder te houden. Op een leeftijd van ongeveer vijf weken kan je bij de mannetjes de balzakjes zien. Een ander identificatie methode is dat bij de vrouwtjes de plasbuis en de anus dichter bij elkaar zitten dan bij mannetjes. De vader moet er altijd bij blijven omdat hij meehelpt bij de verzorging en om de moeder niet van streek te laten raken.

Een vrouwtje en een mannetje blijven hun hele leven elkaars partner en het mannetje zal niet paren met een ander vrouwtje. Als je van een nest jongen de dochters erbij hebt gehouden zal de vader niet paren met de dochters zolang zijn vrouwtje nog leeft. Gaat het vrouwtje dood dan zal de vader wel paren met zijn eigen dochters.

Begroeten:

Ze likken elkaars mond, ze herkennen elkaar zo aan de smaak van het speeksel.

Blij of rustig:

Ze geven zichzelf een uitgebreide poetsbeurt, ze wassen hun gezicht, buik en rug, en ze poetsen hun staart door deze met de voorpoten vast te houden.

Opgewonden:

De dieren springen, met alle vier hun poten tegelijk in de lucht, soms houden twee dieren een bokspartijtje met hun voorpoten. Dit boksen is vaak een spelletje, maar soms ook bittere ernst.

Angst:

De gerbil zit rechtop, als bevroren, met z'n voorpoten samengevouwen alsof hij aan het bidden is.

Nieuwsgierig:

Als bij angst, maar de gerbil lijkt ontspannen, hij snuffelt in de lucht met trillende snorharen en gaat daarbij met z'n hoofd op en neer.

• GESLACHTSRIJP : 6 weken
• FOKRIJP : 4- 5 maanden
• DRAAGTIJD : 19- 24 dagen (max. 34 dagen)
• WORPGROOTE : 4- 5 (max. 12)
• JONGE ZIJN : nestblijvers
• OGEN OPEN : 15- 17 dagen
• SPEENLEEFTIJD : 3- 4 weken
• GEMIDDELDE LEEFTIJD : 3- 5 jaar
• HUISVESTING : groep, 2 of meer vrouwtjes, 2 of meer mannetjes
• VOEDING : knaagdiervoer, groenvoer